- Hendrik Delaruelle over commercialisering van zorg -

Hendrik Delaruelle over commercialisering van zorg

Gepubliceerd op 03/05/2024 

We zetten regelmatig een verhaal van ons magazine UNIE-K PUBLIEK in de kijker.

Het volledige magazine kan je lezen op www.uniekpubliek.org.

 

Winst valt niet uit de lucht. Dat geld komt altijd ergens vandaan.

Hendrik Delaruelle over de commercialisering van de zorg    


De commercialisering in de zorgsector is een feit. Zowel in de kinderopvang als de ouderenzorg zijn veel winstgedreven ondernemingen aan de slag. “In de sector voor personen met een beperking zien we dat minder, maar we houden ons hart wel vast”, zegt Hendrik Delaruelle, algemeen directeur van het Vlaams Welzijnsverbond.

 

Als erkende werkgeversorganisatie voor de sectoren kinderopvang, jeugdhulp en personen met een beperking doet het Vlaams Welzijnsverbond onder andere aan beleidsbeïnvloeding en -voorbereiding. Zo vertaalt het bekommernissen vanuit de sector naar de overheid. Eén van die bezorgdheden? Dat is de commercialisering van de zorg.


Voor Hendrik uit de startblokken schiet, wil hij een misverstand de wereld uit helpen. “Privatisering en commercialisering betekenen niet hetzelfde”, merkt hij op. “Veel mensen haspelen deze termen door mekaar. Naast de publieke sector, zoals een gemeente die kinderopvang organiseert, is er de geprivatiseerde sector. Een deel van die private spelers zijn socialprofitorganisaties, een ander deel zijn commerciële spelers.”

 

Levenskwaliteit verbeteren versus winst maken

 

“Veel zorg- en welzijnsvoorzieningen behoren tot de socialprofitsector”, verklaart Hendrik. “Hun voornaamste missie? Dat is de levenskwaliteit van hun cliënten verbeteren. Al de rest is daaraan ondergeschikt. Natuurlijk moeten socialprofitorganisaties aan goeie bedrijfsvoering doen. Het zijn echte ondernemers. Ze moeten hun inkomsten correct besteden, zodat de organisatie op korte én lange termijn kan overleven. Er is in die zin dus niets mis met winst maken, al noem ik het liever een overschot. Want in de socialprofitsector worden overschotten telkens geherinvesteerd, zodat de organisatie haar doel beter kan bereiken.”
 

Net dat bepaalt het verschil met de commerciële spelers. “Deze groep heeft minstens nog een ander doel: winst maken. Winst die ze dan uitkeren aan aandeelhouders of waarvan ze zelf financieel beter worden.”


Gevolgen van commercialisering


“We moeten ons één ding durven afvragen: hoe kun je in de zorg- en welzijnssector tegenwoordig nog veel winst maken en aandeelhouders tevreden stellen?”, zegt Hendrik kritisch. “Als ik de jaarrekeningen van 2022 analyseer, zie ik in al onze sectoren een financiële achteruitgang. Maar liefst 50 procent van de voorzieningen kinderopvang en 40 procent van de voorzieningen jeugdhulp sloot 2022 af met een verlies. In de sector personen met een beperking is dat 20 procent. Waar halen die commerciële spelers hun winst dan vandaan?”


Hendrik formuleert zelf een antwoord op zijn vraag. “Daar staan bepaalde ingrepen tegenover. Je kunt meer geld vragen aan de gebruiker, zorgvragers met een beperkter budget uit je organisatie weren, inboeten op kwaliteit, het aantal personeelsleden inperken … Zo’n beslissingen worden effectief genomen. In de sector ouderenzorg werd dat onlangs pijnlijk duidelijk. Verschillende organisaties gingen failliet.”

 

Meer voorwaarden

 

“De commercialisering van de zorg brengt de betaalbaarheid, de kwaliteit en de toegankelijkheid in gevaar. Ook de lonen, arbeidsvoorwaarden en werkomstandigheden staan in de for-profitsector sterker onder druk. Daarom pleiten we voor striktere voorwaarden. De commercialisering is nu eenmaal een feit in een aantal zorg- en welzijnssectoren. Maar we moeten ervoor zorgen dat de kwaliteit van zorg en welzijn in Vlaanderen er niet op achteruit gaat.”


Het Vlaams Welzijnsverbond formuleerde daarom een officieel standpunt met daarin concreet advies. “Wat wij onder andere voorstellen, is dat er kwaliteitseisen komen voor alle spelers. We streven ook naar een gelijk speelveld. Denk maar aan gelijke loon- en arbeidsvoorwaarden. Daardoor is er nu ongelijkheid.”

 

Extra transparantie


“We vinden dat alle spelers, dus ook commerciële spelers, verantwoording moeten afleggen. Het is toch logisch dat iedereen moet aantonen hoe men met overheidsmiddelen omgaat? Je wil bijvoorbeeld niet dat ze daarmee een extreem dure huurprijs aan een buitenlandse vastgoedspeler betalen”, vindt Hendrik.


“Inhoudelijke transparantie is nog zo’n belangrijke. Zorg dat alle actoren aantonen hoe ze inspraak verlenen aan hun doelgroep en dat ze helder met hen communiceren. Laat het bestuur ook volgens een ethische code handelen. Zodat ook kwaliteit van zorg en ondersteuning en een ethisch verantwoord personeelsbeleid deel uitmaken van de missie van die organisaties.”


“We vinden ook dat for-profit- organisaties zich op lange termijn moeten engageren. Zodat ze er de stekker niet uittrekken wanneer ze in moeilijk vaarwater zitten. Binnen de socialprofitsector zit dat goed. Veel van onze organisaties hebben een lange geschiedenis. Ze evolueren mee met de tijd, zijn alert, spelen in op nieuwe vragen … Ze blijven hun maatschappelijke opdracht uitvoeren en zijn een betrouwbare partner voor onze samenleving. Zo hoort het”, besluit Hendrik trots.



“De commercialisering is nu eenmaal een feit in een aantal zorg- en welzijnssectoren. Maar we moeten ervoor zorgen dat de kwaliteit van zorg en welzijn in Vlaanderen er niet op achteruit gaat.”

 

 

 

Geïnteresseerd in meer artikels?

Het volledige magazine kan je lezen op www.uniekpubliek.org.

banner website Magazine artikel 4

We zetten regelmatig een verhaal van ons magazine UNIE-K PUBLIEK in de kijker.

Het volledige magazine kan je lezen op www.uniekpubliek.org.

 

Winst valt niet uit de lucht. Dat geld komt altijd ergens vandaan.

Hendrik Delaruelle over de commercialisering van de zorg    


De commercialisering in de zorgsector is een feit. Zowel in de kinderopvang als de ouderenzorg zijn veel winstgedreven ondernemingen aan de slag. “In de sector voor personen met een beperking zien we dat minder, maar we houden ons hart wel vast”, zegt Hendrik Delaruelle, algemeen directeur van het Vlaams Welzijnsverbond.

 

Als erkende werkgeversorganisatie voor de sectoren kinderopvang, jeugdhulp en personen met een beperking doet het Vlaams Welzijnsverbond onder andere aan beleidsbeïnvloeding en -voorbereiding. Zo vertaalt het bekommernissen vanuit de sector naar de overheid. Eén van die bezorgdheden? Dat is de commercialisering van de zorg.


Voor Hendrik uit de startblokken schiet, wil hij een misverstand de wereld uit helpen. “Privatisering en commercialisering betekenen niet hetzelfde”, merkt hij op. “Veel mensen haspelen deze termen door mekaar. Naast de publieke sector, zoals een gemeente die kinderopvang organiseert, is er de geprivatiseerde sector. Een deel van die private spelers zijn socialprofitorganisaties, een ander deel zijn commerciële spelers.”

 

Levenskwaliteit verbeteren versus winst maken

 

“Veel zorg- en welzijnsvoorzieningen behoren tot de socialprofitsector”, verklaart Hendrik. “Hun voornaamste missie? Dat is de levenskwaliteit van hun cliënten verbeteren. Al de rest is daaraan ondergeschikt. Natuurlijk moeten socialprofitorganisaties aan goeie bedrijfsvoering doen. Het zijn echte ondernemers. Ze moeten hun inkomsten correct besteden, zodat de organisatie op korte én lange termijn kan overleven. Er is in die zin dus niets mis met winst maken, al noem ik het liever een overschot. Want in de socialprofitsector worden overschotten telkens geherinvesteerd, zodat de organisatie haar doel beter kan bereiken.”
 

Net dat bepaalt het verschil met de commerciële spelers. “Deze groep heeft minstens nog een ander doel: winst maken. Winst die ze dan uitkeren aan aandeelhouders of waarvan ze zelf financieel beter worden.”


Gevolgen van commercialisering


“We moeten ons één ding durven afvragen: hoe kun je in de zorg- en welzijnssector tegenwoordig nog veel winst maken en aandeelhouders tevreden stellen?”, zegt Hendrik kritisch. “Als ik de jaarrekeningen van 2022 analyseer, zie ik in al onze sectoren een financiële achteruitgang. Maar liefst 50 procent van de voorzieningen kinderopvang en 40 procent van de voorzieningen jeugdhulp sloot 2022 af met een verlies. In de sector personen met een beperking is dat 20 procent. Waar halen die commerciële spelers hun winst dan vandaan?”


Hendrik formuleert zelf een antwoord op zijn vraag. “Daar staan bepaalde ingrepen tegenover. Je kunt meer geld vragen aan de gebruiker, zorgvragers met een beperkter budget uit je organisatie weren, inboeten op kwaliteit, het aantal personeelsleden inperken … Zo’n beslissingen worden effectief genomen. In de sector ouderenzorg werd dat onlangs pijnlijk duidelijk. Verschillende organisaties gingen failliet.”

 

Meer voorwaarden

 

“De commercialisering van de zorg brengt de betaalbaarheid, de kwaliteit en de toegankelijkheid in gevaar. Ook de lonen, arbeidsvoorwaarden en werkomstandigheden staan in de for-profitsector sterker onder druk. Daarom pleiten we voor striktere voorwaarden. De commercialisering is nu eenmaal een feit in een aantal zorg- en welzijnssectoren. Maar we moeten ervoor zorgen dat de kwaliteit van zorg en welzijn in Vlaanderen er niet op achteruit gaat.”


Het Vlaams Welzijnsverbond formuleerde daarom een officieel standpunt met daarin concreet advies. “Wat wij onder andere voorstellen, is dat er kwaliteitseisen komen voor alle spelers. We streven ook naar een gelijk speelveld. Denk maar aan gelijke loon- en arbeidsvoorwaarden. Daardoor is er nu ongelijkheid.”

 

Extra transparantie


“We vinden dat alle spelers, dus ook commerciële spelers, verantwoording moeten afleggen. Het is toch logisch dat iedereen moet aantonen hoe men met overheidsmiddelen omgaat? Je wil bijvoorbeeld niet dat ze daarmee een extreem dure huurprijs aan een buitenlandse vastgoedspeler betalen”, vindt Hendrik.


“Inhoudelijke transparantie is nog zo’n belangrijke. Zorg dat alle actoren aantonen hoe ze inspraak verlenen aan hun doelgroep en dat ze helder met hen communiceren. Laat het bestuur ook volgens een ethische code handelen. Zodat ook kwaliteit van zorg en ondersteuning en een ethisch verantwoord personeelsbeleid deel uitmaken van de missie van die organisaties.”


“We vinden ook dat for-profit- organisaties zich op lange termijn moeten engageren. Zodat ze er de stekker niet uittrekken wanneer ze in moeilijk vaarwater zitten. Binnen de socialprofitsector zit dat goed. Veel van onze organisaties hebben een lange geschiedenis. Ze evolueren mee met de tijd, zijn alert, spelen in op nieuwe vragen … Ze blijven hun maatschappelijke opdracht uitvoeren en zijn een betrouwbare partner voor onze samenleving. Zo hoort het”, besluit Hendrik trots.



“De commercialisering is nu eenmaal een feit in een aantal zorg- en welzijnssectoren. Maar we moeten ervoor zorgen dat de kwaliteit van zorg en welzijn in Vlaanderen er niet op achteruit gaat.”

 

 

 

Geïnteresseerd in meer artikels?

Het volledige magazine kan je lezen op www.uniekpubliek.org.

Ander nieuws

banner website Magazine

Nieuw nummer: UNIE-K PUBLIEK

Lees meer...

De Luwte belevingstuin

Volkstuin De Luwte - help mee ontwerpen

Lees meer...

Opkomende evenementen