- Over leiderschap op vandaag -

Over leiderschap op vandaag

14/02/2018

Door  Annick Boedt

Directeur Personeel

Een nieuwe manier van leiden, of hoe het hart een rol kan spelen…..

Dat onze sector in 2017 heel wat beweging gekend heeft en 2018 met nog meer dynamiek opstart, hoeft geen verwondering te wekken.  Dat we in onze sector hiermee uniek zijn, kan ook niet gezegd worden.  De VUCA-wereld[1] zet zich immers meer en meer door in onze maatschappij, organisaties, sociaal leven , enz.  Technologische vernieuwingen  razen met een nooit geziene snelheid door onze wereld en veel maatschappelijke zekerheden komen op de helling te staan.   Dit alles heeft dan ook een serieuze impact op het werken binnen onze organisaties en op de organisaties zelf.

En net zoals we op zoek gaan in onze maatschappij hoe met dit alles om te gaan, verkennen we evenzeer hoe we binnen onze organisaties een antwoord kunnen bieden.  Denk hierbij maar aan het succes van “Reinventing organisations”[2]  van F. Laloux  waar duidelijk gesteld wordt dat we op een kantelmoment gekomen zijn  in de manier waarop we het werk organiseren.  Vanuit zijn jarenlange ervaring binnen allerlei organisaties, geeft de auteur  elementen mee die hierbij richtinggevend kunnen zijn:  zelfsturing, heelheid, evolutief doel.        

Organisaties gaan meer en meer aan de slag met zelforganiserende teams, gedeeld leiderschap, empowerment van medewerkers, enz…. Daarbij merken we op dat voor alle medewerkers binnen een organisatie  een andere manier van samen-werken zich opdringt  (met de focus op autonomie, meer geïntegreerd werken)  om wendbaar op de vragen van de cliënt te kunnen reageren.   Tenslotte ondervinden we dat  zelforganiserende teams  een ander leiderschap vergen. 

Waar we nu nog in meerdere mate de klemtoon leggen op vaardigheden en methodieken  en eerder een demand-and-control stijl aanwezig is, zien we nu dat aan  leiderschap een andere dimensie  wordt toegevoegd:  het gaat veel meer om medewerkers autonomie en vertrouwen geven, naast  het creëren van een  kader  waarin mensen zich kunnen ontwikkelen en aldus de wendbaarheid van de organisatie kan groeien.  Wendbaarheid wordt dus meer en meer een vereiste.    

Het gesprek over leiderschap is ook een verhaal over persoonlijk leiderschap . Het gaat immers ook over zelfbewustzijn, inzicht in eigen leiderschap, dat nauw verbonden is met  het empowerment van medewerkers.   

Het gaat dus  om een diepgaande verandering in de rol van leiderschap, wat een intensief en emotioneel proces op gang  brengt.   Een aantal fundamenten binnen leiderschap komen onder druk te staan  waarbij we,  van nature uit, zoeken  naar nieuwe fundamenten en naar een nieuwe identiteit als leidinggevende.  Daarbij heeft de organisatie een rol te spelen, naast de persoon zelf die hier ook een opdracht in heeft. 

Wanneer we op persoonlijk vlak op zoek gaan, vallen we vaak terug op onze gebruikelijke denkpatronen.  Want dat kennen we en we kijken naar een nieuwe toekomst met dezelfde ogen.  Laat nu net dat iets zijn dat niet altijd meer werkt.  Het vraagt verder gaan dan onze “klassieke intelligenties”[3]  waarbij we ofwel beredeneren wat de nieuwe inhoud van leiderschap is (denken, hoofd), ofwel werken vanuit ons buikgevoel naar iets nieuws toe (voelen, buik).   Hoe vaak horen we mensen zeggen:  “rationeel kan ik het allemaal wel volgen, maar mijn buikgevoel zegt iets anders.”? Vaak omdat er een (onbewust) diepere overtuiging aanwezig is en deze in conflict komt met ons denken.   Het is dan ook van belang om hier bij stil te staan en te ontdekken wat die overtuiging is.  Dit vraagt zelfbewustzijn, en haalt ons uit onze comfortzone. 

Verder hebben we nog twee dingen nodig waarbij we in beweging kunnen komen, om zo naar  echte transformatie te kunnen gaan.  Vooreerst  is het belangrijk  onze derde intelligentie er aan toe te voegen: weten, het hart.  Dit is een stap die we niet altijd zetten.  Nochtans biedt het  ons een kijk op onze eigen kennis en wijsheid, waarin we vaak het antwoord weten.  “Ik wist het eigenlijk wel, maar ik durfde dit niet te uiten of hiermee om te gaan”,  is een vaak gehoorde uitspraak. 

En tenslotte is het van belang dat deze 3  (hoofd, hart, buik) op 1 lijn komen te staan,  waarbij we het gevoel hebben dat het klopt of juist niet, dat het harmonieus samenvalt of net niet.  Daarbij krijgen we eigenlijk altijd een richting aangewezen van hoe het wel goed kan zitten.   En zo creëren we beweging.  Waarbij we terug komen bij één  van de elementen die F.  Laloux aanhaalt:  het ik als persoon, als geheel. 

Het toevoegen van het hart is dus een belangrijk gegeven.  Zoals  de passie momenteel zijn hoogdagen kent in al zijn aspecten – en ook de  “fifty shades “ er een bijkomende dimensie  aan toevoegt  - wordt ook leiderschap opnemen  in deze veranderende wereld  een opdracht waarin  het hart en de passie een rol speelt.

 

 

[1] VUCA wereld: volatile (snelveranderend), uncertain (onzeker), complex, ambiguous (vaag, dubbelzinnig).

[2] F. Laloux, Reinventing organisations, Lannoo Campus, 2014

[3] De 3 intelligenties: vrij naar: transformatie binnen Theory U van Otto Scharmer

Andere blogs

Over leiderschap op vandaag

Over leiderschap op vandaag

Lees meer...

Het sociaal ondernemerschap in de praktijk

Het sociaal ondernemerschap in de praktijk

Lees meer...

Opkomende evenementen